ดูยังไงกันแน่พระแก้ว 25 พุทธศตวรรษจากปากช่างคนที่เคยสร้างมากับมือ

สำรองพื้นที่

 

สารบัญ

หน้า 8 ตอบคำถาม : พระแก้วปางไหนหายาก? โดยเฉพาะพระแก้ว ๒๕ พุทธศตวรรษ

 

คำถาม : พระแก้วปางไหนหายาก? โดยเฉพาะอย่างยิ่งพระแก้ว 25 พุทธศตวรรษขนาดบูชา หน้าตักประมาณ 5 นิ้วขึ้นไป

 

คำตอบ : ในฐานะที่ผมเคยเป็นหัวหน้าทีมช่างแก้วที่สร้างชิ้นงานแก้วหลากหลายชนิดและขนาด รวมทั้งทีมช่างสร้างพระแก้ว 25 พุทธศตวรรษแทบทุกสำนัก ทุกปาง ทุกขนาด ทุกสี เท่าที่มีอยู่ในประเทศไทย เขมร ลาว และพม่าบางส่วน ผมจึงขอตอบในมุมเชิงช่างดังต่อไปนี้นะครับ

 

(ต่อ) 1. ชิ้นงานแก้วโดยเฉพาะพระแก้ว 25 พุทธศตวรรษ (เน้นที่ขนาดหน้าตัก 5 นิ้วขึ้นไป ตามคำขอ) มีจุดอ่อนคือ มักแตก ร้าว ปริ ปูดได้เอง อันเนื่องมาจากสาเหตุใหญ่ 2 ประการคือ

 

(ต่อ) 1.1 เนื้อวัสดุที่ใช้สร้าง ซึ่งในที่นี้คือแก้ว ส่วนใหญ่เป็นแก้วโซดาไลม์ที่หลอมโดยโรงงานใครโรงงานเขา ทั้งหมดมีประมาณ 13 - 24 โรงงาน* แต่ละโรงงานมีการลดต้นทุนที่ไม่เท่ากัน บางโรงงานที่มาลดต้นทุนด้วยการใส่เศษกระจกรีไซเคิ้ลจำนวนมากเกินไปมาก คุณภาพแก้วก็จะไม่ดี ถ้าเจอของโรงงานนี้เข้า ก็อาจจะแตก ร้าว ปริ ปูดได้เองตั้งแต่ปีแรกๆ

หมายเหตุ
* = ตามที่ผมเคยเล่าให้ฟังครับว่า ผมจำได้ว่ามี 22 - 24 โรงงานแก้วที่สามารถสร้างและเคยสร้างพระแก้ว 25 พุทธศตวรรษในอดีตนับตั้งแต่ พ.ศ. 2497, 98 เป็นต้นมาถึง พ.ศ. 2562 แต่มีเจ้าของรุ่น 3 คือทายาทรุ่นสามของโรงงานแก้วแห่งหนึ่งแย้งว่า เขาว่ามีแค่สิบกว่าโรงงาน แล้วแต่ท่านจะเลือกครับ ระหว่าง 13 กับ 24 โรงงาน

 

(ต่อ) 1.1 ยังคงอยู่ในข้อ 1.1 นะครับ

เนื้อวัสดุคือแก้วโซดาไลม์ซิลิก้า คือเนื้อแก้วที่ต้นทุนราคาถูกที่สุดอยู่แล้วในบรรดาแก้วทุกชนิด แล้วเรายังลดต้นทุนลงไปอีกด้วยการใส่เศษแก้วมากเกินสูตรไปมากๆ รวมทั้งลดการใส่เคยมีภัณฑ์ที่จำเป็นเช่น เคมีตัวที่ทำให้อณูมันเกาะยึดเหนี่ยวติดกัน ทั้งนี้เพราะ 24 โรงงานแย่งกันสร้างในราคา ExFactory ที่ต่ำกว่า ใครต่ำก็ได้งานจำนวนมากไป ทำให้งานในโรงงานเขาไม่เคยลดเลย

 

(ต่อ) 1.1 ยังคงอยู่ในข้อ 1.1 นะครับ

อย่างไรก็ดี ยังมีบางโรงงานที่เชื่อฟังคำสั่งของปรมาจารย์ช่างแก้ว ส่วนมากเป็นคนจีน เช่น ปรมาจารย์สมศักดิ์(ปรมาจารย์ของผมเอง) และบางปรมาจารย์ที่เขาอาจจะเคยช่วยก่อตั้งบางโรงงานด้วยกันขึ้นมา จนบางท่านได้เป็นเจ้าของโรงงานแก้วของท่านเอง ได้เคยสั่งไว้ว่า ขออย่าได้ใช้วิธีนี้กับงานพระแก้ว 25 พุทธศตวรรษ เพราะอะไรที่เกี่ยวกับพระนั้นเราต้องถือไว้สูงสุด ใครจะแข่งก็ช่างเขา เราจึงยังมีพระแก้วเนื้อดีพอใช้ได้อยู่ให้เห็น

 

(ต่อ) 1.1 ยังคงอยู่ในข้อ 1.1 นะครับ

ชนิดและอายุของแก้วโซดาไลม์ซิลิก้า ถ้าคุณภาพเกรดที่ดีสุดของแก้วโซดาไลม์ซิลิก้าที่ผ่านการอบถึงไฟอย่างถูกต้อง อายุไม่ต่ำกว่า 5,000 ปี แต่ถ้าใส่เศษแก้วรีไซเคิ้ลมากเกินไปและลดเคมีน้ำประสานแก้ว อาจแตก ร้าว ปริ ปูดได้ตั้งแต่ปีแรกๆจนถึง 60 - 70 ปี แล้วมักจะหยุดแตกเอง หยุดร้าวเอง ส่วนที่ปริไปแล้ว ปูดไปแล้วอาจหยุดการเบ่ง และเวลากระทบถูก อาการระเบิดออกอาจจะไม่เกิดขึ้นแล้ว

 

(ต่อ) 1.1 ยังคงอยู่ในข้อ 1.1 นะครับ

สรุปว่า ใครจะซื้อหลังจากสร้างมานาน 60 - 70 ปีแล้ว ก็ไม่มีความเสี่ยงเรื่องระเบิดเอง

 

(ต่อ) 1.1 ยังคงอยู่ในข้อ 1.1 นะครับ

คำถาม : เนื้อแก้วชนิดไหน หายากที่สุด และจะทนนานแค่ไหน?

คำตอบ : เนื้อแก้วชนิดดังในภาพนี้หายากที่สุด เรียกว่า เนื้อแก้วติดทองคำเปลวในเนื้อ ลึกลงใต้ผิวแก้ว ส่วนมากจะพบเฉพาะช่างแก้วปั้นแก้วมือเปล่าฟรีฟอร์ม ซึ่งทำได้มานานเกิน 100 ปีมาแล้ว แต่สำหรับงานพระแก้วในไทยเขาเลือกไม่ทำกัน (น่าเสียดายที่ไม่ทำตอนนั้น ทองถูกมาก)

◌ิายุแก้วไม่ต่ำกว่า 5,000 ปี ต่อให้ปิด/ติดใต้เนื้อแก้วลึกแค่ไหนก็ตาม ตื้นแค่ไหนก็ตาม

 

อีกตัวอย่างหนึ่งของแก้วติดปิดทองคำเปลวใต้ผิวแก้ว

 

นอกจากทองคำเปลวแล้ว ยังมีติด/ปิดเงินเปลวด้วย แต่ในไทยนั้น ไม่มีใครยอมทำ

 

การติด/ปิดเงินเปลวลงไปในเนื้อแก้วใต้ผิวเนื้อ สามารถทำได้ในเนื้อแก้วหลายหลากสี (ทองคำเปลวก็เช่นกัน)

 

การติด/ปิดแผ่นทองคำเปลวครึ่งหนึ่ง อีกครึ่งหนึ่งติด/ปิดเงินเปลว เป็นสิ่งที่ทำมา 100 กว่าปีก่อนแล้ว หรือที่จริงอาจจะนานกว่านั้น

 

บันทึก : ถึงอนุชนคนรุ่นหลังที่ต้องการสร้างพระแก้ว 25, 26 หรือ 27 พุทธศตวรรษที่ติด/ปิดแผ่นทองคำเปลว ติด/ปิดแผ่นเงินเปลว ใต้ผิวเนื้อแก้ว แต่ยังอยู่ในเนื้อแก้วในองค์พระแก้ว ผมจะบอกวิธีสร้างไว้ดังนี้

 

บันทึก : วิธีติด/ปิดแผ่นทองคำเปลว แผ่นเงินเปลวในเนื้อแก้ว ใต้ผิวแก้ว

1. ซื้อแผ่นทองคำเปลว หรือและแผ่นเงินเปลวที่มีทั้งแผ่นทองคำเปลวแท้ หรือทองคำเปลววิทยาศาสาตร์ (แต่ผมคิดว่าควรใช้ของแท้ ทองคำ 99.99% ) สาเหตุที่แนะว่าควรต้องแท้เพราะความมั่นใจในความคงทนของทองและเงินแท้

1.1 ขนาดของแผ่น ถ้าต้องการแผ่นใหญ่มากๆเช่น 4X4 นิ้ว ในไทยสามารถสั่งจากโรงงานทำทองคำเปลว บอกขนาดที่ต้องการ ในเมืองนอกสั่งซื้อได้ทั้งในจีน ในไต้หวัน หรือในอิตาลี

 

1.1 แผ่นเงินเปลวแท้ขนาด 4X4 นิ้ว สั่งซื้อจากอิตาลี จีน และไต้หวัน และบางประเทศในสแกนดิเนเวีย

2 ให้ช่างแก้วปั้นลูกโป่งตันขนาดเล็กกว่าปกติ ปั้นลูกโป่งให้เป็นทรงกระบอกกลม

3 ปูแผ่นทองคำเปลว หรือแผ่นเงินเปลวไว้บนแท่นสำหรับงานปั้นลูกโป่ง

4 กลิ้งลูกโป่งแก้วรูปทรงกลมกระบอกทับม้วนลงไปบนแผ่นเงินแผ่นทองให้รอบ

5 ให้ช่างแก้วอีก 1-2 คน หยอดน้ำแก้วเส้นลงทับบนทองหรือเงินให้ครบรอบทั่วทั้งกระบอก แล้วให้ช่างอีกคนใช้ปืนไฟเผารอบๆกระบอกที่พอกแล้ว

6 กลิ้งกระบอกที่ม้วนทองแล้ว หยอดเคลือบผิวแล้ว เผารอบแล้ว กลิ้งจนผิวนอกเรียบทั่ว

7 ใส่ลงในแม่พิมพ์เหล็ก ตัดขั้ว ใช้ปืนไฟจ่อขั้วที่ตัดแล้ว กดลิ่มเดือยตัวผู้ลงในแม่พิมพ์เหล็ก เพียงแค่นี้ก็เสร็จแล้วครับ

 

ปกติของลูกโป่ง มักเป็นทรงลูกกลม หรือทรงกลมรี แต่เมื่อเราต้องเตรียมเพื่อใส่เข้าไปในแม่พิมพ์เหล็กที่มีทรงเป็นพระปางนั่ง เราควรต้องเปลี่ยนเป็นทรงฝาชี (ทรงกรวย) หากเป็นแม่พิมพ์ที่ใช้สร้างพระแก้วทรงยืนก็ต้องใช้ทรงกลมกระบอก

การเป็นช่างแก้วจะต้องมีไหวพริบปฏิภาณทางเชิงช่างด้วย

 

สำรองพื้นที่